Bartłomiej (l.37), Wrocław

Zaloguj się, aby wysłać wiadomość.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, Aby podarować prezent musisz się

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Aby dodać do ulubionych musisz się zalogować.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

Anuluj

Zaloguj się, aby zablokować użytkownika

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, aby dodać do ulubionych

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, aby wysłać wiadomość.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj
 
Zádielska tiesňava (Zádielska dolina, Zádielsky kaňon), 2.06.2017.


Aparat: NIKON
Model: E8700
Przysłona: f/6.7
Ogniskowa: 11.6mm
Naświetlanie: 10/1250
ISO: 50

poprzedni następny
pokaz slajdów

Dedykacja dla papillon: Zádielska tiesňava (Zádielska dolina, Zádielsky kaňon), 2.06.2017.
2017.09.20 09:27

Album: Vicenza, Lucca, Grosseto etc. 2017
Kategoria : krajobraz

Zwracający uwagę w pejzażu parku narodowego Slovenský kras przełom skalny Zádiel, bardziej znany ze źródeł słowacko-, polsko- i czeskojęzycznych pod nazwą Zádielska dolina jest wąwozem o głębokości około 400 m, długości 3 km i szerokości 10 m w najwęższym odcinku. Nazwa wąwozu oraz leżącej u jego ujścia gminy Zádiel, według niektórych przekazów źródłowych pochodzi od węgierskiej nazwy Szádelői völgy, względnie od słowa w języku węgierskim Szád-elő, które można z pewnym odcieniem znaczeniowym tłumaczyć jako „szerokie ujście doliny”. W źródłach w języku słowackim i innych językach wąwóz ten występuje niekiedy pod nazwą Zádielský kaňon, co z geomorfologicznego punktu widzenia jest mianem błędnym. Na terenie parku narodowego Slovenský kras znane są tylko dwa kaniony: kanion potoku Štítnik między Kunovą Teplicą a Plešivcem oraz kanion rzeki Slaná, pomiędzy Brzotínem i Plešivcem. Różnica pomiędzy kanionem i wąwozem jest z geomorfologicznego punktu widzenia istotna: o ile wąwóz jest wąską doliną o nieregularnym, pochyłym dnie, zazwyczaj ze znacznymi różnicami wysokości pomiędzy oboma krańcami, o tyle kanion to szeroka dolina o płaskim dnie, z jedynie niewielkimi różnicami wysokości pomiędzy oboma krańcami.

Zádielska dolina znana była od czasów prehistorycznych, w owej dobie stanowiła główną arterię komunikacyjną łączącą kotliny Rożniawską (Rožňavská kotlina) i Koszycką (Košická kotlina), co potwierdzić mogą nieliczne znaleziska archeologiczne, zwłaszcza z epoki brązu. W średniowieczu i epoce nowożytnej w wąwozie i znajdujących się nieopodal niego trudno dostępnych jaskiniach podczas konfliktów zbrojnych ukrywali się mieszkańcy okolicznych gmin i wiosek – tak było na przykład podczas pustoszącego Europę środkową najazdu Tatarów mongolskich pod dowództwem Batu chana w XIII w., a nawet w XX w., kiedy w czasie drugiej wojny światowej w sąsiedztwie Zádielskiej doliny przebiegały ciężkie walki z użyciem ognia artyleryjskiego.

Wąwóz Zádiel należy do wschodniej części parku narodowego Slovenský kras i położony jest pomiędzy płaskowyżami Horný vrch (od zachodu) i Zádielska płanina (od wschodu), na pograniczu gmin Zádiel i Háj.

      Dolinę w skałach wapiennych pochodzenia triasowego, w okresie fałdowania wettersteinskiego wydrążyła rzeczka Blatnica (zwana również Blatný potok), wypływająca spod szczytu Osadník na terenie pasma górskiego Volovské vrchy. Blatnica ma także dopływ od strony doliny Baksová (zwanej również Vinkelyho údolie), oddzielający płaskowyż Horný vrch od płaskowyżu Borčianská planina. Podczas ekstremalnych zjawisk meteorologicznych rzeczka Blatnica znacząco przybiera na sile i zamienia się w rwącą rzekę o potężnym potencjale erozyjnym, który jest w stanie gruntownie przemodelować dno wąwozu. Po raz ostatni do podobnej ekstremalnej przemiany ukształtowania doliny doszło na przełomie maja i czerwca 2010 r., kiedy w wyniku niespotykanie obfitych opadów deszczu region dotknęła tak zwana powódź tysiąclecia. Blatnica w niektórych miejscach całkowicie zniszczyła ścieżki na dnie wąwozu, a niekiedy i wydrążyła głębokie na 1 m i liczące po kilkadziesiąt metrów długości bruzdy. W dobie obecnej ścieżki turystyczne są odtworzone i udostępnione dla zwiedzających. Od 1954 r. wąwóz Zádiel i przyległe doń tereny o powierzchni 214,73 ha otrzymały status rezerwatu przyrody. Powodem zaszeregowania do obszarów najwyższego, 5. stopnia ochrony jest unikatowa rzeźba terenu Zádielskej doliny i wiążąca się z tym obecność geobiocenoz parku narodowego Slovenský kras. W obrębie tutejszych ekosystemów stwierdza się występowanie rzadkich gatunków roślin i zwierząt, zarówno z punktu widzenia naukowo-badawczego, jak i edukacyjnego. Charakter flory i fauny wąwozu Zádiel uwarunkowany jest zapewne jego graniczną lokalizacją pomiędzy parkiem krajobrazowym Slovenský kras a Słowackimi Górami Kruszcowymi (Slovenské rudohorie).

Oceń i poleć wpis:

 
77
Zamknij

Zaloguj się, aby ocenić ten wpis.

Jeżeli nie masz jeszcze konta, Zarejestruj się

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Zaloguj się, aby dodać to zdjęcie do ulubionych.

Jeżeli nie masz jeszcze konta, Zarejestruj się

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Zaloguj się, aby zaproponować to zdjęcie do wyróżnienia.

Jeżeli nie masz jeszcze konta, Zarejestruj się

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Więcej  

Poleć

Poleć to zdjęcie znajomym

Zádielska tiesňava (Zádie<br />lska dolina, Zádielsky ka<br />ňon), 2.06.2017.  :: Zwracający uwagę w pejzaż<br />u parku narodowego Sloven<br />sk&yacute; kras przeł<br />om skalny Z&aacut

Podaj swój adres e-mail

Podaj adresy e-mail znajomych

Napisz wiadomość

Przepisz kod z obrazka:

Anuluj

 

Link do wpisu
Poleć na forum
Wyślij e-mailem Dodaj do Facebook Dodaj do Google plus Dodaj do Pinterest Dodaj do twitter wykop
Zamknij
Google
 
0
Facebook
 
0

Najwyżej oceniony komentarz:

22 dni temu
Na szczęście - pogoda na moich wiosenno-letnich wyjazdach dopisuje. Jakkolwiek w tym roku Włochy zaskoczyły mnie dość gorącymi dniami 1. połowy czerwca. A nawet... w Bratysławie 3.06 było... 36 st.
Użytkownik italus chce wiedzieć kto komentuje. Żeby zostawić komentarz Zaloguj się lub Załóż konto zupełnie za darmo!
Starsze komentarze

Galeria autora

Melitaea didyma czy Melit<br />aea trivia? 8.06.2017, Pa<br />rco naturale dei Colli Be<br />rici, Veneto, Włochy.
12 godzin temu
Veneto, Parco naturale de<br />i Colli Berici, 8.06.2017<br />.
2 dni temu
Campiglia dei Berici (pro<br />v. Vicenza), Villa Repeta<br />, Sala affrescata, 7.06.2<br />017.
4 dni temu
Campiglia dei Berici (pro<br />v. Vicenza), Villa Repeta<br />, 7.06.2017.
5 dni temu
Vancimuglio (prov. Vicenz<br />a), Villa Chiericati, 7.0<br />6.2017.
6 dni temu
Lugo di Vicenza, Villa Pi<br />ovene, 6.06.2017.
8 dni temu
wszystkie

Ulubione blogi

Zaloguj się, aby wysłać wiadomość.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, Aby podarować prezent musisz się

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Aby dodać do ulubionych musisz się zalogować.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

Anuluj

Zaloguj się, aby zablokować użytkownika

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, aby dodać do ulubionych

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, aby wysłać wiadomość.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj
rozwiń ▼