Bartłomiej (l.37), Wrocław

Zaloguj się, aby wysłać wiadomość.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, Aby podarować prezent musisz się

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Aby dodać do ulubionych musisz się zalogować.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

Anuluj

Zaloguj się, aby zablokować użytkownika

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, aby dodać do ulubionych

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, aby wysłać wiadomość.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj
 
Jovice, Pamätník a dom Ondreja Cházára (1745-1816), 1.06.2017.


Aparat: NIKON
Model: E8700
Przysłona: f/5.0
Ogniskowa: 8.9mm
Naświetlanie: 10/600
ISO: 50

Dedykacja dla butrykfoto1: Jovice, Pamätník a dom Ondreja Cházára (1745-1816), 1.06.2017.
2017.09.14 06:54

Album: Vicenza, Lucca, Grosseto etc. 2017
Kategoria : inne

Kim był András Cházár – postać, której dom rodzinny oraz pomnik w formie popiersia zachowały się po nasze czasy w Jovicach (węg. Jólész) – mało znanej wiosce w powiecie rożniawskim (ok. 3 km od Rożniawy), leżącej na wysokości około 270-290 m n.p.m., u podnóży Silickiej Planiny? Otóż był on pionierem pedagogiki medycznej oraz założycielem pierwszej szkoły dla głuchoniemych na Węgrzech. Urodził się we wspomnianych wyżej Jovicach 2 lipca 1745 r., w zubożałej rodzinie szlacheckiej. W wieku zaledwie trzynastu lat stracił rodziców i najbliższych krewnych w pożarze domu i od tego momentu został zmuszony do samodzielnego zarabiania na swoje utrzymanie. Już w tak młodym wieku rozpoczął działalność edukacyjną rówieśników, a ze skromnych pieniędzy zarobionych tym sposobem płacił na swoją własną edukację. Do szkół uczęszczał w miastach Brezno, Dobšina i Kieżmark (słow. Kežmarok), zaś wyższe studia prawnicze ukończył na Academia Istropolitana w Bratysławie.

Od 1766 r. odbywał praktyki w kancelariach adwokackich na Węgrzech, po czym w 1773 r. otworzył własną kancelarię, w wyniku czego stał się znanym i wysoko cenionym adwokatem. Zasadniczo nie przegrał żadnej rozprawy sądowej oraz był autorem wielu prac z dziedziny prawa stanowionego. Kiedy cesarz Józef II wydał w 1784 r. rozporządzenie, w świetle którego wszelkie sprawy sądowe miały być rozpatrywane w języku niemieckim, András Cházár kategorycznie przeciw temu zaprotestował, jakkolwiek bardzo szybko opanował w stopniu doskonałym język niemiecki i łacinę, a następnie poświęcił się działalności na kanwie polityki regionalnej i gospodarczej.

W wiosce Jovice, u podnóża północnych stoków Silickiej Planiny András Cházár wybudował sobie letnią rezydencję, mauzoleum rodowe, założył staw rybny oraz park. Miejscowi mieszkańcy wsi nazywali posiadłość Cházára grodem gruli, bowiem w Jovicach, a także na rozleglejszych terenach Gemeru założył on potężne plantacje ziemniaków, nazywanych w miejscowym dialekcie grule. Z kolei w wiosce Nyírjesi, pomiędzy Krásną Hôrką a Rożniawą (Rožňava) András Cházár wybudował sobie przy głównej drodze dom i założył własną karczmę.

Jako ponad wszelką wątpliwość człowiek sukcesu epoki Oświecenia miał jednak Cházár wielu wrogów. Postacią najbardziej dlań nieprzyjazną okazał się być… biskup Rożniawy Antal Andrássy, który nieustannie usiłował kwestionować pochodzenie szlacheckie Andrása Cházára, a w dalszej kolejności odebrać mu na drodze sądowej karczmę w Nyírjesi. Także w życiu rodzinnym los go wielokrotnie boleśnie doświadczał, co wydaje się, że miało największy wpływ na wzrost jego wrażliwości na krzywdę innych. W 1790 r. András Cházár przedłożył w parlamencie list otwarty, stanowiący odezwę do władz w imieniu ludności wiejskiej. Przedłożył w nim postulaty na miarę wyzwań epoki, w której żył, czyli między innymi powszechnego obowiązku szkolnego, zmian w opiece zdrowotnej, przejawiających się głównie w jej dostępności dla najuboższych, a także równości wszystkich obywateli wobec prawa.

Przygnębiony po śmierci trzeciej żony András Cházár wyemigrował do Wiednia, gdzie został zaproszony przez swoich przyjaciół do odwiedzenia placówki dla dzieci głuchoniemych. Wyniki, jakie osiągnął w ich kształceniu wywarły nie tylko ogromne wrażenie na miejscowej ludności, ale także zaskoczyły jego samego i od tego momentu postanowił András Cházár dołożyć wszelkich starań, aby podobna instytucja kształcąca głuchoniemych powstała w Rożniawie. W pierwszej kolejności wystarał się o wydanie rozporządzenia w sprawie szkół dla głuchych na dworze cesarskim w Wiedniu, w którym to rozporządzeniu znaleźć się miały wszelkie jego postulaty. W rozporządzeniu cesarza jednakowoż ustalono, że placówka kształcenia dzieci i młodzieży z upośledzeniem słuchu nie będzie założona w Rożniawie, lecz w pałacu biskupim w Vác nad Dunajem (dzisiejsze Węgry). András Cházár, niezadowolony z takiego obrotu sprawy wystąpił z prośbą o pomoc do zaprzyjaźnionych żupników na Gemerze i na własny koszt rozesłał 7000 listów z prośbami o wsparcie finansowe. Rozesłał je nie tylko po całym terenie ówczesnych Węgier, ale także za granicę, a kiedy zgromadził wystarczające środki finansowe, rozpisał konkurs na wybór odpowiedniego grona pedagogicznego i przyszłych nauczycieli osób głuchoniemych wysłał na roczne szkolenie do Wiednia.

15 marca 1802 r. miało miejsce uroczyste otwarcie Królewskiej Szkoły dla Głuchoniemych w Vác, jakkolwiek Cházár nie otrzymał na nie zaproszenia, a jego imię i nazwisko nie zostało nawet uwzględnione w pierwszej zapisce historii nowopowstałej instytucji. Jednakowoż dziś istniejąca w tym mieście szkoła nosi jego imię. We wsi Jovice pamiątkę po Andrásu Cházárze, zmarłym 1 lutego 1816 r. w Rożniawie (Rožňava) stanowi wspomniany wyżej dom rodzinny, w którym mieści się poświęcona mu izba pamięci, a na budynku umieszczono tablicę pamiątkową z napisem w języku węgierskim.

 

Lit.: https://hu.wikipedia.org/wiki/Cházár_András; https://sk.wikipedia.org/wiki/András_Cházár

Oceń i poleć wpis:

 
83
Zamknij

Zaloguj się, aby ocenić ten wpis.

Jeżeli nie masz jeszcze konta, Zarejestruj się

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Zaloguj się, aby dodać to zdjęcie do ulubionych.

Jeżeli nie masz jeszcze konta, Zarejestruj się

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Zaloguj się, aby zaproponować to zdjęcie do wyróżnienia.

Jeżeli nie masz jeszcze konta, Zarejestruj się

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Więcej  

Poleć

Poleć to zdjęcie znajomym

Jovice, Pamätník a dom On<br />dreja Cházára (1745-1816)<br />, 1.06.2017. :: Kim był Andr&aacute;s<br /> Ch&aacute;z&aacu<br />te;r &ndash; postać, <br />której dom rodzinny or

Podaj swój adres e-mail

Podaj adresy e-mail znajomych

Napisz wiadomość

Przepisz kod z obrazka:

Anuluj

 

Link do wpisu
Poleć na forum
Wyślij e-mailem Dodaj do Facebook Dodaj do Google plus Dodaj do Pinterest Dodaj do twitter wykop
Zamknij
Google
 
0
Facebook
 
0

Najwyżej oceniony komentarz:

7 dni temu
Niestety jak wielu zasłużonych i nietuzinkowych ludzi... oczywiście nie wszyscy tacy ludzie tak mieli, jakkolwiek nie zawaham się powiedzieć, że większość.
Użytkownik italus chce wiedzieć kto komentuje. Żeby zostawić komentarz Zaloguj się lub Załóż konto zupełnie za darmo!
Starsze komentarze

Galeria autora

Zádielska tiesňava (Zádie<br />lska dolina, Zádielsky ka<br />ňon), 2.06.2017.
16 godzin temu
Moldava nad Bodvou, 2.06.<br />2017.
1 dzień temu
Košice, Univerzitná nemoc<br />nica Louisa Pasteura, 2.0<br />6.2017.
2 dni temu
Jovice, Pamätník a dom On<br />dreja Cházára (1745-1816)<br />, 1.06.2017.
7 dni temu
Melitaea phoebe - przepla<br />tka febe, 1.06.2017, Sili<br />cká Planina, Gemer, Słowa<br />cja.
9 dni temu
Boloria (Clossiana) euphr<br />osyne - dostojka eufrozyn<br />a, 1.06.2017, Silická Pla<br />nina, Gemer, Słowacja.
10 dni temu
wszystkie

Ulubione blogi

Zaloguj się, aby wysłać wiadomość.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, Aby podarować prezent musisz się

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Aby dodać do ulubionych musisz się zalogować.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

Anuluj

Zaloguj się, aby zablokować użytkownika

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, aby dodać do ulubionych

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj

Zaloguj się, aby wysłać wiadomość.

Jeżeli nie masz jeszcze konta Zarejestruj się.

(w 10 sekund przez e-mail, Facebook lub GMail)

Anuluj
rozwiń ▼